Wystawy O nas Oferta Dla szkół i przedszkoli Dla mediów Ogłoszenia Poznaj Hawalianum
Przygotowujemy dla Was nowa stronę. Jej budowa jeszcze trwa. Podzielcie się z nami przemyśleniami na jej temat na www@hewelianum.pl
Komunikat. Wykorzystujemy pliki cookies, aby nasz serwis lepiej spełniał Państwa oczekiwania. Można zablokować zapisywanie cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. ZAMKNIJ

Grodzisko a Góra Gradowa

W związku z funkcjonującą oficjalnie nazwą Grodzisko rodzi się pytanie, czy faktycznie można stwierdzić istnienie na tym terenie w przeszłości wczesnośredniowiecznego osiedla?

Większość badaczy (W.Chmielewski i K. Jażdżewski, H.Wiklak, A.Zbierski, Z.Hołowińska czy A.Szułdrzyński) stoi na stanowisku, że na opisywanym obszarze istniał w X w., a być może nawet i w IX w. niewielki gródek strażniczy. Na taki stan rzeczy mają wskazywać bezpośrednio znaleziska archeologiczne (głównie monety), a pośrednio – położenie na wzgórzu morenowym, obok którego wiodła w kierunku zachodnim jedna z najstarszych w rejonie dróg i analogicznie, potwierdzone badaniami, grodziska w okolicy (chociażby w Sopocie). Nie można również zapomnieć, że wobec najnowszych odkryć archeologicznych na terenie grodu przy Motławie (przesuwających początek jego funkcjonowania z X na I poł. XI w.) wiązanie najstarszego osadnictwa gdańskiego właśnie z Górą Gradową zyskuje na prawdopodobieństwie.

Problemy w tym, że powyższe argumenty nie wydają się dostatecznie mocne, by być pewnym funkcjonowania w tym miejscu grodu. Mogą być one uznane tak naprawdę jedynie za dowód działalności na tym terenie ludzi w wieku IX-X, natomiast nie przesądzają o istnieniu tu grodu, a więc stałego osiedla otoczonego umocnieniami. Nigdy bowiem nie natrafiono w okolicy Góry Gradowej na żadne pozostałości wałów ziemnych, ostrokołów, fos czy tez innego rodzaju wczesnośredniowiecznych fortyfikacji.

Fakt ten najwyraźniej został po 1945 r. zignorowany przez administrację polską, która odpowiedzialna była za nadanie nowych, polskich nazw w miejsce niemieckich – do dziś bowiem obowiązujące określenie Grodzisko jest mylące i niepotrzebnie zaciera poprzednie, silnie zakorzenione w historiografii gdańskiej określenie Hagelsberg (Góra Gradowa). Co więcej – wobec znacznych i trwałych przeobrażeń Góry Gradowej już od połowy XVII w. (prace fortyfikacyjne) najprawdopodobniej nigdy nie będzie możliwe uzyskanie wiarygodnego dowodu na podstawie znalezisk archeologicznych na potwierdzenie tezy o istnieniu w tym miejscu wczesnośredniowiecznego grodu.

tekst: Jan Daniluk